کدخبر: 11832

طاهریان، اولین حکومت مستقل ایران، بعد ازحملهٔ اعراب بودند. آنان از تبار اقوامی در خراسان بودند.

راستان نیوز |

راستان نیوز | طاهریان، اولین حکومت مستقل ایران، بعد ازحملهٔ اعراب بودند. آنان از تبار اقوامی در خراسان بودند.

به گزارش راستان نیوز، در زمان حکومت عباسیان، بعلت نفوذ فرهنگ غنی ایرانی در میان خلفای عباسی، در حقیقت این ایرانیان بودند که بر کشور خود حکمرانی میکردند.

در اوایل قرن سوم هجری، طاهر بن حسین که ایرانی و یکی از سرداران مأمون عباسی بود، از طرف او امیر خراسان شد.

نام و نسب او، طاهر بن حسین بن زریق بن ماهان خزاعی فوشنجی، که در نسب نامه‌ او، نژاد آنها را به واسطۀ رستم دستان، منوچهر، پادشاه افسانه‌ای ایران میدانند. مسعودی در التنبیه و الاشراف، این خاندان را رستمی خوانده است.

او با عدم اطاعت خود از مأمون، اولین حکومت مستقل ایرانی را بعد از اسلام در ایران تشکیل داد و حکومت او به طاهریان معروف شد. در زمان طاهریان نیشابور به پایتختی برگزیده گردید.

زبان مادری طاهر، فارسی بود. ولی زبان عربی را، به خوبی زبان مادری‌اش تکلم می کرد. او حتی به عربی هم، شعر می گفت.

در سال ۲۰۶ هجری یا ۸۲۱-۸۲۲ میلادی، او نامه‌ای به پسر عبدالله (که حکمران دیار ربیعه شده بود) نوشت؛ که حتی معاصرین طاهر، از او به خاطر مضمون سیاسی و سبک کلاسیک عربی آن، از او تقدیر کردند.

این نامه توسط طبری، از طریق ابن ابی طاهر الطیفور، ثبت گردید و محفوظ ماند و به عنوان یکی از نثرهای شیوا در زبان عربی، مشهور گردید. خاندان طاهر، از خراسانی‌هایی هستند که از همان آغاز مسلمانی، در دستگاه لشکری و کشوری خراسان، صاحب منصب بودند.

زریق، جد طاهر، به روایتی در اوایل دوره عباسی، امیر سجستان بود. مصعب، پدربزرگ طاهر در پوشنگ به سر می‌برد و صاحب قدرت و مکنتی بود. گویا پدر طاهر، حسین بن مصعب، در زمان هارون‌الرشید، حاکم پوشنگ بود.

از اینرو، می‌توان فهمید که این خانواده از رجال و مشاهیر خراسان و معتمد عباسیان بوده‌اند. در نسب نامه‌ای که برای آنها ساخته‌اند، نژاد آنها را به واسطۀ رستم دستان، به منوچهر، پادشاه افسانه‌ای ایران می‌رساند.

مسعودی در التنبیه و الاشراف، این خاندان را رستمی خوانده است. البته در اصالت این‌ نسب نامه‌ها، جای تردید است.

حکومت طاهریان

قلمرو حکومت ایرانی طاهریان

طاهریان در جنگ با خوارج در شرق ایران به پیروزی دست یافتند و سرزمین‌های دیگری مانند سیستان و قسمتی از ماوراءالنهر را به تصرف درآوردند و نظم و امنیت را در مرزها بر قرار کردند.

گفته می‌شود که در زمان حکومت طاهریان، به جهت اهمیت دادن آنان به کشاورزی و عمران و آبادی، کشاورزان به آسودگی زندگی می‌کردند.

در زمان طاهریان، قیام‌های بابک و مازیار که به ترتیب در آذربایجان و طبرستان (مازندران) رخ داد، باعث شد که آن‌ها را از توجه به شرق ایران باز دارد. به همین دلیل خوارج دست به شورش زدند.

آخرین امیر طاهری، محمد بن طاهر نیز فردی مقتدر نبود. در نتیجه حکومت طاهریان رو به ضعف نهاد و سرانجام در میانه‌های سده سوم هجری به دست یک ایرانی بنام یعقوب لیث صفار، با نام ایرانی "رادمان پور ماهک"، حکومت مستقل جدید دیگری بوجود آمد.

رادمان پور ماهک که بیشتر به صورت یعقوب (پسرِ) لیث شناخته می‌شود، یکی از پادشاهان ایران از دودمان ایرانی صفاری و از بنیان‌گذاران این سلسله بود که در سیستان حکومت می‌کرد که مرکز آن در زرنج بود؛ که امروز در افغانستان قرار دارد. از آنجایی که او یک مس‌گر یا رویگر بود، به «صفار» معروف شد.

ارسال نظر

نظرات کاربران