کدخبر: 3288

صورت های فلکی، همان اشکال فرضی هستند که انسانها در طول تاریخ با دیدن ستارگان آسمان، آنها را تشخیص می دادند. مثلا هفت ستاره را به شکل پیاله یا خرس می دیدند و بنام خرس کوچک یا دب اصغر یا پیاله کوچک و خرس بزرگ یا دب اکبر یا پیاله بزرگ نام گذاری کرده اند.

راستان نیوز |

صورت های فلکی، همان اشکال فرضی هستند که انسانها در طول تاریخ با دیدن ستارگان آسمان، آنها را تشخیص می دادند. مثلا هفت ستاره را به شکل پیاله یا خرس می دیدند و بنام خرس کوچک یا دب اصغر یا پیاله کوچک و خرس بزرگ یا دب اکبر یا پیاله بزرگ نام گذاری کرده اند.

 

در میان صدها صور فلکی، خرس بزرگ و خرس کوچک یا همان دب اکبر و دب اصغر، برای ما از همه آشناتر است. ستاره درخشانی که در انتهای دم، در صورت فلکی دب اصغر قرار دارد، همان ستاره قطبی یا ستاره شمالی یا پولاریس است.

دب اصغر یا خرس کوچک، صورت فلکی کوچکی در آسمان نیم کره شمالی می‌باشد. آن را در ایران باستان تریشگ می‌نامیدند. یکی از مشهورترین ستارگان آسمان یعنی ستاره قطبی “Polaris” در این صورت فلکی قرار دارد و بنابراین با یافتن ستاره قطبی، صورت فلکی دب اصغر را نیز براحتی پیدا می کنیم.

ستاره شمالی

زمین دور محوری فرضی که از شمال و جنوب کرهٔ زمین می‌گذرد می‌چرخد. این چرخش زمین موجب می‌شود که ما تصور کنیم همهٔ ستاره‌های آسمان حول محوری می‌چرخند(حرکت ظاهری دارند)، که در محل محور گردش آن‌ها ستارهٔ قطبی می‌درخشد؛ ستارهٔ پرنوری که جایش در آسمان ثابت است. دلیل عدم حرکت ظاهری ستارهٔ قطبی این است که این ستاره در امتداد محور چرخش زمین قرار دارد.

ستاره قطبی فعلی همیشه عنوان ستاره قطبی را نداشته، زیرا جایگاه نقطه قطب در آسمان به علت حرکت تقدیمی زمین متغیر است. دب اصغر حدود ۶۰۰ سال قبل از میلاد عنوان یک صورت فلکی را نداشته تا آنکه طالس ستاره شناس یونانی آنرا به عنوان یک صورت فلکی معرفی کرد. ستاره قطبی جهت شمال (در نیمکره شمالی) یا جنوب (در نیمکره جنوبی) را نشان می‌دهد. ستاره‌ای است که محلش نسبت به ناظر ساکن روی زمین تغییر نمی‌کند.

از آن‌جا که ستاره‌ها به محور ستارهٔ قطبی در آسمان می‌چرخند، ممکن است پیالهٔ دب اکبر و همچنین دیگر صورت‌های فلکی را صحیح یا وارون یا یه کناره ببینید. ستاره قطبی یا ستاره جُدَی، با قدر ظاهری 2 درخشانترین ستارهٔ صورت فلکی خرس کوچک است. ستاره ها آلفای دب اصغر بنام ستاره قطبی یا ستاره شمال است.

در حال حاضر این ستاره فاصله ای کمتر از یک درجه تا موضع واقعی شمال سماوی دارد و در سال ۲۱۰۵ میلادی یعنی یک قرن دیگر به نزدیک ترین فاصله خود تا قطب شمال می رسد. خیلی از افراد به اشتباه تصور می کنند که ستاره قطبی باید درخشان ترین ستاره باشد، در حال که این ستاره با قدر دو ، چهل و نهمین ستاره درخشنده آسمان به حساب می آید و حدود ۸۲۰ سال نوری از زمین فاصله دارد. این ستاره از نوع ایر غول زرد رنگ و حدود ۱۰۰ برابر قطر خورشید است و ۲۵۰۰ برابر خورشید از خود نور تولید می کند.

ستاره قطبی با طیف F8Ib به طور محسوسی یک متغیر قیفاووسی می‌باشد. با یک تلسکوپ کوچک سه اینچی می‌توان همدم این ستاره را مشاهده کرد. همدم ستاره قطبی قدر نه بوده و طیف آن F3V می‌باشد. صورت فلکی خرس کوچک در جنوب صورت‌های فلکی قیفاووس و اژدها قرار دارد، در جنوب آن نیز صورت‌های فلکی اژدها و خرس بزرگ قرار دارد. این صورت فلکی جرم عمقی قابل ملاحظه ای ندارد.

ارسال نظر

نظرات کاربران